نسبت دين و خشونت                                   جليل بهرامي نيا كارشناس علوم قراني

در باب نسبت میان دین و خشونت و یا به تعبیر دقیقتر تدین و خشونت ورزی، تحلیل های فراوانی از جنبه های معرفت شناختی، جامعه شناختی، تکاملی، روانشناختی و ... عرضه شده است؛ اما همچنان که سرشت مسائل اجتماعی است، تفسیرهای تک علتی از این گونه معضلات، نارساست و راه به جایی نمی برد و ناچار باید بنا به پیچیدگی ساخت اجتماع و نیز مکانیسم شکل گیری رفتار بشری، به دنبال مجموعه ای از علل و عوامل و تعیین سهم هر کدام در شکل گیری مسائل اجتماعی بود. قبل از ورود به اصل بحث تذکر چند نکته ضروری به نظر می آید:

شواهدي بر بطلان يك افترا

جليل بهرامي نيا

كارشناس ارشد تاريخ و تمدن اسلامي

(بررسي مستند نظرات ابن تيميّه دربارۀ امامان اهل بيت)

مي دانيم كه بشر علاوه بر عقل و انصاف،كه دو بال سعادت هستند،قواي غضبيّه و شهويّه هم دارد و اين دو نيز دوشادوش آن دو ، كمابيش در تشخيص ها ،گزينش ها و سنجش هاي بشري،حضور و اثر دارند و با حضور خود، هنرها را مي پوشانند و از دل بر ديده، صد حجاب مي افكنند! اين واقعيّت چنان بي حجاب و چهره نماست كه روان شناسان معرفت را به شناخت و گزارش قانوني نافذ به نام قانون« عقلانيّت معكوس» واداشته است كه بر اساس آن، هر چه موضوع شناخت،ارتباط بيشتري با مصالح و منافع ما داشته باشد،امكان قضاوت عقلاني دربارۀ آن به همان ميزان كاهش مي يابد و داوري ما درباره اش،پيش و بيش از آن كه بر حقيقتْ سنجي مبتني شود،بر مصلحت سنجي و منفعت گرايي استوار مي گردد و ذهن آدمي،تحت تأثير روان شناسيِ او، به جاي سنجش قوّت و ضعف دلايل يك نظر يا يك ادّعا و بررسي عقلاني ماهيّت آن،به سنجش پيامدهاي قبول يا ردّ آن و ارزيابي نوع ارتباط آن پيامدها با مصالح و منافع خود مي پردازد.يعني عقل عملي به ناحق در جاي عقل نظري مي نشيند و موضوعي علمي-فلسفي به مجمع تشخيص مصالح سياسي،اقتصادي و هويّتي سپرده مي شود.اين امر در واقع،به مثابۀ خشتي كج در همان ابتداي بناست كه نتيجه را نيز به صورت مضاعف، كج مي سازد و لذا پرهيز از آن،مقتضاي اخلاق علمي و شرط لازم سلامت ادراك و قضاوت است.

طبیعت هورامان

هورامان منطقه ای است بسیار خوش آب وهوا دارای درختان و باغهای زیبا با مناظر طبیعی و گیاهان و گلهای معطر دارویی ورودخانه و چشمه و کوهسار و از این نظر برای خود بهشت سازگاری است .

طبیعت هورامان طبیعت سازگاری است و سفر به آنجا توصیف های آن را اثبات می کند. سفر به هورامان به ویژه درفصل بهار شادی بخش و شفا بخش است. اگر از هر طرف کمی از دور به هورامان بنگریم غیر از کوههای سنگی بسیار سخت و بلند که در میان کردستان به هم رسیده اند چیز دیگری به چشم نمی خورد گویی هیچ روستا و هیچ باغ و بوستان و چشمه و رودخانه ای در آن وجود ندارد اما وقتی از نزدیک نظاره-گرمی شویم آن وقت است که شادی طبیعت و صفای روح بخش آن با تمام زیباییهایش لمس می گردد.

ماموستا قانع در وصف طبیعت هورامان می گوید:

قه لای هوز و گه ل شاخی هورامان                 

پرسیارم هه یه دستم به دامان

له لام روناکه شاخیکی سه ختی

پشت و کومه کی وقت و بی وقتی

چنور و شوبو به ره زاو که ره س

ریواس و پیچک دامینی هه ره س

کویستانی به رزی به رزه د ماخی

گشت که س ده زانی که شاخ و داخی

در دنیای معاصر بسیار بیشتر از گذشته به اجتهاد نیازمندیم؛ زیرا قضایا و مسائل بسیاری هر لحظه دچار تغییر و تحول می گردند و هر روزی که آفتاب بر امت اسلامی می دمد، مجموعه ای از مسائل تازه را با خود به همراه می آورد که لازم است در پرتو شریعت اسلامی حکم و راه حل آن ارائه شود.

برای مثال به پاره ای از مسائل اشاره می نماییم که برای یافتن راه حل برگرفته از اسلام، به کار و تلاشی عمیق در حوزه ی« اجتهاد» نیازمندند